Kısaca iş güvenliği diye adlandırdığımız tanımın açılımı “İş Sağlığı ve Güvenliği”dir

Bu tanım içerisine işçilerin sağlığı ve güvenliği ile birlikte işyerinin sağlığı ve güvenliği de girmektedir.

Öncelik işyeri sınırları dahilindeki tehlike kaynaklarının belirlenmesidir. Sonrasında bu tehlike kaynaklarının giderilmesi veya risklerin kabul edilebilir seviyelere çekilmesi gerekmektedir.

İkinci adım olarak çalışanların eğitilmesi ve iş güvenliği kültürünün bir yaşam biçimine sokulmasıdır.

Bu bilince erişmiş çalışanların kural ve talimatlara uyup, giderilemeyen tehlike kaynaklarına karşı gerekli kişisel koruyucu ekipmanları kullanmaları halinde işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı tesis edilmiş olacaktır.

4857 Sayılı İş Kanunu ile birlikte 2003 yılından itibaren mevzuatımıza girmesinden önce bu tanımın karşılığı olarak ülkemizde seviyeli birçok işletmede “iş güvenliği uzmanı” olarak çalışanları görmekteyiz.

AB müktesebatı çerçevesinde değişen iş kanunu içerisinde bu tanım da resmi olarak yer almış ve uygulamaya yönelik olarak yönetmelikler çıkarılmıştır.

Ancak yapılan mevzuat düzenlemeleri bir kısım odalarca dava konusu edilmiş ve bu güne kadar süreç sekteye uğratılmış ve bir kaos ortamı yaratılmıştır.

İş güvenliğinin bir uzmanlık olduğu açıktır. İş dünyasının karmaşık ve zorlu dünyasını yakından tanımadan ve yaşamadan uzman olunmayacağı açıktır.

Hukuki sorumlulukları da yüksek olan iş güvenliği uzmanlarının bu zorlu dünyada, çalışanları, işyerini, işvereni ve kendisini korumak durumunda olduğu unutulmamalıdır.

iş güvenliği uzmanlığı belgesinin başlangıç sınıfı C olup, belirli süre hizmet verilmesinden sonra B ve A sınıf belgeye yükselme imkanı mevcuttur.
İş güvenliği uzmanlarından; (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler.

Eğitim:
Bakanlıkça belirlenecek eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur. Eğitim süreleri, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanı bulunan bir işyerinde yapılır.
Eğitimi tamamlayan adaylara eğitim kurumları tarafından, Ek-4’teki örneğine uygun eğitim katılım belgesi düzenlenir.
Eğitim katılım belgesi Bakanlığa gönderilmeyen adaylar sınava katılamaz, yenileme eğitimine katılma zorunluluğu bulunanların ise vize işlemleri yapılmaz.
Sınavlar:
Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.

4857 Sayılı İş Kanunu Md.81’de iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin açıklamalar yer almaktadır.
Buna göre;
İşverenler, devamlı olarak en az elli işçi çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve işin tehlike sınıf ve derecesine göre;

Ortak sağlık ve güvenlik birimi (OSGB): İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere, gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce kurulan ve işletilen müesseseleri ifade etmektedir.
OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan;
a) En az bir işyeri hekimi,
b) En az bir iş güvenliği uzmanı,
c) En az bir diğer sağlık personeli istihdamı zorunludur.